Ontdek de verborgen kracht van dagelijkse activiteiten
Terwijl je peuter vrolijk bellen blaast in de tuin of genietend knabbelt op een worteltje, gebeurt er meer dan je denkt.
De tong, lippen, wangen en kaakspieren werken continu samen, niet alleen voor eten en praten, maar ook voor de groei van het gezicht en het gebit. De peuter- en kleuterjaren zijn cruciaal voor het leggen van deze basis.
Hoewel ouders vaak letten op rechte tanden en een duidelijke spraak, begint de mondfunctionaliteit al veel eerder. De manier waarop een kind eet, ademt, kauwt, slikt en de tong gebruikt, heeft invloed op de ontwikkeling van de kaken en daarmee op de gezichtsvorm.
De tong als bouwmeester van de mond
Naast het eten en praten, heeft de tong nog een belangrijke taak. In rust hoort de tong tegen het gehemelte te rusten, wat zorgt voor een lichte, constante druk die helpt bij de brede en symmetrische ontwikkeling van de bovenkaak.
Als een kind vaak door de mond ademt of de tong laag in de mond houdt, kan deze natuurlijke ondersteuning ontbreken. Dit kan leiden tot een smallere groei van de bovenkaak, waardoor er minder ruimte is voor de tanden en kiezen. Aangezien de kaken de basis van het gezicht vormen, kan dit ook de gezichtsontwikkeling beïnvloeden, bijvoorbeeld door een langer en smaller gezicht of een minder goed ontwikkelde onderkaak. Functie en groei zijn dus nauw met elkaar verbonden.
Waarom kauwen van essentieel belang is
Hoewel kauwen vaak als vanzelfsprekend wordt beschouwd, eten veel kinderen tegenwoordig voornamelijk zacht voedsel. Voor een gezonde mondontwikkeling is het juist belangrijk om voeding aan te bieden die grondig gekauwd moet worden.
Kauwen activeert de kaakspieren en geeft belangrijke groeisignalen aan de kaken. Denk aan voedsel zoals een appel, komkommer, paprika of een stevige broodkorst. Probeer de appel ook eens in zijn geheel aan te bieden in plaats van in stukjes. Dit vraagt meer van de lippen, tong en kaakspieren en is daarom een goede oefening voor de mond. Kauwen kan worden gezien als een soort krachttraining voor de mond.
Blazen en zuigen als fitness voor de mond
Naast kauwen zijn ook blazen en zuigen belangrijk voor de ontwikkeling van de mondspieren. Wanneer kinderen bellen blazen, een veertje wegblazen of drinken met een rietje, oefenen ze spelenderwijs de samenwerking tussen lippen, wangen en tong. Hoewel kinderen dit vaak gewoon leuk vinden, is het tegelijkertijd een waardevolle training voor de mondspieren.
Op zoek naar mogelijke signalen
Soms geven kinderen zelf al aanwijzingen dat de mondfunctionaliteit extra aandacht nodig heeft. Denk aan een open mond in rust, veel ademhaling door de mond, snurken, regelmatig kwijlen of moeite met kauwen. Ook spraakproblemen kunnen soms verband houden met de manier waarop de mondspieren samenwerken.
Als meerdere van deze signalen aanwezig zijn of langdurig aanhouden, kan het verstandig zijn om verder te onderzoeken.
Een holistische benadering
Een logopedist die gespecialiseerd is in Oro-Myofunctionele Therapie (OMFT) kijkt niet alleen naar spraak, maar ook naar ademhaling, tongpositie, slikken en de ontwikkeling van gezicht en kaken. Samenwerking met tandartsen, orthodontisten, mondhygiënisten en KNO-artsen is daarbij vaak essentieel. In sommige gevallen kan ook een osteopaat betrokken worden wanneer houding of bewegingspatronen een rol lijken te spelen. Een gezonde mond ontstaat zelden door te focussen op slechts één aspect; het draait om het totaalplaatje.
En dat totaalplaatje begint vaak met iets heel eenvoudigs: een kind dat leert ademen, zuigen, kauwen en blazen op de manier die het lichaam van nature heeft bedoeld.
Vind een logopedist gespecialiseerd in OMFT bij jou in de buurt via: OMFT.info/therapeut-vinden
